Miliyari zisaga 17 Leta ifitiye abaturage zihangayikishije bikomeye Urwego rw’Umuvunyi

Miliyari zisaga 17 Leta ifitiye abaturage zihangayikishije bikomeye Urwego rw’Umuvunyi

Urwego rw’umuvunyi ruvuga ko ruhangayikishijwe ibirarane bigera kuri miliyari 17 z’amafaranga y’u Rwanda Leta ibereyemo abaturage bafite imitungo yangijwe n’ibikorwa by’inyungu rusange nk’amashanyarazi n’imihanda n’ibindi.

Ibi byatangajwe kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 13 Ukuboza 2019, ubwo Komisiyo ya Politike n’Imiyoborerere y’Umutwe ya Sena yaganiraga n’Urwego rw’Umuvunyi nyuma yo gusesengura raporo y’Ibikorwa byarwo by’umwuka wa 2018-2019 na gahunda y’ibikorwa by’umwaka wa 2019-2020.

Ibibazo by’abaturage batahawe ingurane z’imitungo y’ibyabo byangijwe n’ibikorwa by’inyungu rusange nk’amashanyarazi imihanda n’ibindi ni bimwe mu bidahwema kugaruka kenshi mu itangazamakuru.

Raporo y’ibikorwa by’Urwego rw’Umuvunyi y’Umwaka w’Ingengo w’Imari y’Umwaka wa 2018-2019, igaragaza ko Inzego za Leta zinyuranye zifite ibirarane bya miliyari 17,3 FRW, zitarishyurwa abaturage bangirijwe n’ibikorwa by’inyungu rusange.

Senateri Uwera Pelagie na Senatei Ntidendereza Wiliam, bemeza ko iki ari ikibazo cyarebwa mu ishusho y’akarengane Urwego rw’Umuvunyi rukwiye gukurikirana.

Senateri Ntidendereza ati “Nk’iyo Nyakubahwa Perezida agiye gusura abaturage muzi ko kigaruka cyane, harya ubungubu nicyongera kugaruka aho perezida agiye gusura abaturage cyangwa n’aho twe tugiye umuntu yatanga ikihe gisubizo cyamara impungenge abaturage?. Kuko iyo babivuga babivuga bafite agahinda bazi y’uko batazigera banishyurwa.”

Senateri Uwera we yagize ati “Gukumira no kurwanya akarengane ngira ngo bikwiiye kuba kataraba, Urwego rw’umuvunyi mufite izo nshingano n’ubwo muvuga ko mugira inama, ariko kuba mwahagarika cyane cyane kwimura abo baturage bataramutse bahawe ingurane kuko ubyumva wese ahita yibaza uwo muntu arabyerekeza hehe.”

Umuvunyi wungirije ushinzwe gukumira ruswa n’akarengane Yankurije Odette avuga ko ikibazo kihangayikishije ari ikibirarane gusa kuko nta kindi gishobora kuvuka bitewe n’itegeko ryashyizweho.

Ati “Icyizere kirahari kuko umurongo waratanzwe ko nta mushinga ugomba gutangira abaturage bose batahawe indishyi zabo, ubu ikibazo gisigaye gihari ni icyo kurwana n’ibirarane byari byaramaze kuvuka ikingiki ba nyakubahwa kirasa n’ikindi kibazo cyagendaga kigaragara na none ngira ngo mwarakibonye mu maraporo yacu cyangwa no mu zindi nzego cya ba rwiyemezamirimo batsindira amasoko ntibishyure abaturage bakoresheje.”

Akomeza agira ati “Iki nacyo cyabaye ikibazo gihangayikishije ariko nacyo gikorerwa ubuvugizi ubungubu mu mategeko agenga amasoko ya Leta hateganyijwemo ko mbere yo kwishyura rwiyemezamirimo aba agomba kubanza kugaragaza ko nta muturage yakoresheje abereyemo umwenda.”

Yongeyeho ko n’ubwo iryo tegeko ryanditswe ryasohotse hari ibirarane byinshi birimo iby’abarwiyemezamirimo batishyuye abaturage barimo abatakiri mu gihugu n’abadafite imitungo yo kuba bashobora kubishyura.